
European Commissioner for Enlargement, Marta Kos, reiterated her position that the footage from the funeral of Ratko Mladic, convicted of genocide, war crimes and crimes against humanity in Bosnia and Herzegovina, was extremely disturbing.
During an extraordinary debate in the European Parliament, she specifically mentioned the attendance at the funeral of ministers from the Serbian government, as well as politicians from Republika Srpska, who, according to her, "paid homage to a war criminal."
"Being a friend of Serbia means being honest with Serbia. We may disagree on politics. We may have difficult conversations about reforms and Serbia's European path. But we cannot negotiate on the dignity of the victims of genocide and war crimes," Kos said during the extraordinary debate in the EP dedicated to the burial of Ratko Mladic and the glorification of war criminals.
"Europe will never ask Serbia to give up its identity or history. But Europe will ask Serbia to honestly face its history, including its darkest chapters," the senior European official added.
On behalf of the European Commission, Kos called on the Serbian authorities, as well as all actors in the region, to contribute to reconciliation and good neighbourly relations. She called in particular for the past to no longer be used as an obstacle to the future.
However, during the debate, Kos said that the images from Belgrade on the day of Ratko Mladic's funeral do not represent Serbian society as a whole. She said she had received letters from Serbian citizens who opposed the glorification of war criminals.
"Such a Serbia deserves to be heard, such a Serbia deserves support, and such a Serbia has its place in Europe," Kos said, expressing the European Commission's readiness to help Serbia on its European path.
During the debate, Ivo Davor Štir, a member of the European People's Party (EPP), the largest political group in the EP, where the Serbian Progressive Party is an associate member, said that it is up to the citizens of Serbia to decide what kind of country they want, but that the European side must decide how it will behave towards this.
“Nuk kemi iluzione se do të zgjohet ndërgjegjja e atyre që edhe në vitet ’90 ishin pasivë, por pikërisht për këtë ne në Parlament duhet të jemi edhe më të zëshëm dhe të themi se politika e deritanishme e BE-së ka qenë e vakët dhe joefektive. Duhet të dërgojmë një mesazh të qartë dhe të vendosim se nuk ka vend në familjen evropiane për ata që madhërojnë Ratko Mlladiqin, dhe nuk duhet të ketë as para evropiane për ata që nuk duan të distancohen nga politika e Sllobodan Millosheviqit”, tha ai.
Duke vlerësuar se qytetarët serbë kanë të drejtë në perspektivën evropiane dhe se askush nuk dëshiron që kjo perspektivë të “varroset për shkak të Mlladiqit”, deputeti i EPP-së tha se ishte gabim i madh t’u mbyllej një sy atyre që e nderojnë Mlladiqin.
“Viktimat e tij e kanë merituar solidaritetin tonë, por edhe që BE-ja të ndërmarrë të gjitha hapat e nevojshëm”, theksoi Shtir.
Raportuesi për Serbinë në Parlamentin Evropian, deputeti Tonino Picula, tha se pjesëmarrja në ceremoninë e varrimit të një krimineli lufte nuk flet vetëm për qëndrimin krejtësisht të papranueshëm ndaj të kaluarës së afërt dhe tragjike, por edhe për drejtimin në të cilin pushteti po e orienton sot Serbinë.
“[Presidenti i Serbisë, Aleksandar] Vuçiqi e përcolli një kriminel lufte me nderime shtetërore, ndërsa me një tjetër, [i dënuari nga Tribunali i Hagës, Vojsllav] Sheshelin, u dakordua për një koalicion parazgjedhor. Ne në Bashkimin Evropian luftojmë vazhdimisht kundër lajmeve të rreme dhe dezinformimit, por duhet të luftojmë edhe kundër revizionizmit historik dhe relativizimit të krimeve”, tha Picula.
“Nëse tashmë pushteti serb endet pa një drejtim të qartë, Bashkimi Evropian duhet të ketë qëndrim të qartë me një pushtet të tillë. Nuk duhet të izolohet nga faktet që qartësisht tregojnë se Serbia e Vuçiqit nuk e ka vendin në Bashkimin Evropian”, shtoi ai.
Picula gjithashtu ngriti, siç tha, pyetjen e arsyeshme nëse Bashkimi Evropian duhet të vazhdojë fare negociatat me Serbinë përderisa ajo ka një pushtet të tillë.
Ish-komandanti i Ushtrisë së Republikës Sërspka, Ratko Mlladiq, të cilin Tribunali i Hagës e dënoi për gjenocid dhe krime të tjera lufte në Bosnje e Hercegovinë, u varros më 7 shtator në Beograd me nderime ushtarake dhe shtetërore. Mlladiqi vdiq në Hagë më 27 gusht, gjatë vuajtjes së dënimit me burgim të përjetshëm, dhe u varros në varrezat Topçider të Beogradit.
Përkujtimin, shërbesën fetare dhe varrimin në Beograd i shoqëruan paralajmërime nga Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës për papranueshmërinë e madhërimit të kriminelëve të dënuar të luftës. Ai u varros me të nderime dhe fjalime lamtumire nga familjarët dhe ish-bashkëpunëtorët, në të cilat u madhërua e kaluara e tij e luftës.
In the presence of the political leadership of Republika Srpska and Serbian officials, the clergy of the Serbian Orthodox Church and members of the Serbian Army, thousands of participants chanted Mladic's name, accompanying the coffin with applause and songs. The participation of representatives of the Serbian Government in the funeral was condemned by the highest EU leadership, expressing shock at the scenes in Belgrade on the day of the funeral. /REL