In the 13th year of government, the Socialists reach another point of degradation of power, when the acting mayor Erion Veliaj, who has been in detention for more than a year, has filled the television screens with a surrogate produced by artificial intelligence. The movement is not original.
Before him, it was Edi Rama who had the idea of including a virtual minister, Diella, in the cabinet, with the aim of grabbing some headlines in the international media. But Veliaj's move seems to have taken as an example other events abroad, when former Brazilian President Jair Bolsonaro, who was arrested, used a similar method, or the former Prime Minister of Pakistan, who was arrested, prepared a speech with artificial intelligence.
Thus, Tirana Mayor Erion Veliaj has created his own virtual "surrogate", with a similar voice and figure, to show that he is still active in politics and continues to be at the helm of municipal affairs.
As if to emphasize this move, a few hours before publishing the message with artificial intelligence, Veliaj reinstated two former vice presidents, Sadi Vorpsi and Sara Goxhaj, the latter a name that was rejected by Rama a year ago.
In the surrogate's message, Veliaj is heard talking about the balance of his work in the capital and making promises for the future. "My hostage situation has been going on for 20 months and I can only say this greeting with artificial intelligence ," he says.
After listing over 50 schools and 115 new kindergartens and nurseries, he stopped at the promise of free meals in Tirana schools. "I made another commitment, which I will not forget: meals in schools ," said Veliaj's avatar.
"They really locked me up, ambushing me," says Veliaj, before promising: "I will continue to work even from the cell where they locked me up."
But Veliaj's public message creates a gray area in relation to the reasons presented to the court by prosecutors in the case when they requested his isolation in detention. Could Veliaj influence the trial if he speaks publicly through a digital copy that has his face, voice and message?
Arsyetimi juridik i gjykatave ka qenë se Veliaj duhet të qëndrojë në paraburgim për shkak të rreziqeve procedurale që, sipas tyre, vazhdojnë të ekzistojnë. Në vendimin e marsit 2025, gjyqtari Engert Pëllumbi argumentonte se “ekziston edhe rreziku i ikjes dhe ai i kryerjes së veprave të tjera penale të të njëjtit lloj me ato për të cilat po procedohet”.
Por gjykata ngrinte edhe një argument tjetër, që Erion Veliaj paraqet rrezik real për pengimin e hetimeve, se duke qenë kryebashkiak i bashkisë më të madhe të vendit, mundet që me pushtetin e tij të ndikojë tek dëshmitarët dhe të minojë hetimin dhe të dëmtojë provat. E gjitha kjo bazohej në komunikimin publik të Veliajt që ushtroi një presion direkt ndaj prokurorëve dhe gjyqtarëve që u morën me dosjen e tij.
Në atë kohë, Veliaj shpërtheu në ofendime dhe sharje kundër prokurorit Ols Dado dhe gjykatësit Erjon Bani. Përdorimi i epiteteve si "budallenj", "violinë", "shejtan budalla", "llum", "palaço" "kasap" etj ishte një strategji me të cilën Erjon Veliaj synonte që të intimidonte gjykatësit e tjerë që kishin në dorë dosjen e tij. Vetëm se mllefi dhe sharjet, vetëm sa e përkeqësuan situatën. Gjykatësit e tjerë e lanë në fuqi të njëjtin vendim, jo vetëm në bazë të arsyetimit të gjykatësve të tjerë, por edhe duke llogaritur edhe shpërthimin e kërcënimeve dhe sharjet nga kryetari në detyrë i bashkisë së Tiranës.
Me pak fjalë, gjykata e ka mbajtur në qeli duke vlerësuar rrezikun që lidhet me fuqinë, mundësitë dhe sjelljen e tij, ndërsa Veliaj po përpiqet të dëshmojë publikisht se qelia nuk ia ka hequr as fuqinë dhe as mundësinë për të drejtuar bashkinë dhe për t'i folur publikisht qytetarëve.
Përplasja me prokurorin Ols Dado është bërë ndërkohë gjithnjë e më personale. Veliaj ka sulmuar publikisht Dadon dhe më pas e ka paditur në Gjykatën Administrative duke kërkuar konstatimin e pavlefshmërisë së dekretit të vitit 2008 me të cilin Dado u emërua prokuror. Veliaj pretendon se Dado nuk plotësonte kriteret ligjore për emërimin.
Pak ditë pas arrestimit të Veliajt, në vitin 2025, kryebashkiaku organizoi edhe një protestë para SPAK me punonjësit e Bashkisë së Tiranës që rrethuan godinën duke bërë thirrje për lirimin e tij. Në mbrëmje, prokurorët dhe gjyqtarët u përballën me protestuesit që shtynin makinat dhe bërtisnin, ndërsa policët u përpoqën të mbanin turmën. SPAK e konsideroi protestën si “rrezikim i jetës” së magjistratëve.
Meanwhile, the case has long been in trial. SPAK sent the file to the GJKKO in September 2025. The prosecution claims that Veliaj and his wife Ajola Xoxa have benefited in nine episodes from irregular benefits from entities that, in turn, had received public funds or construction permits from the Municipality of Tirana. Charges have been brought against Veliaj that include passive corruption, money laundering, concealment or false declaration of assets and abuse of office. Veliaj has denied the charges and his defense claims that SPAK has not proven the connection between the exercise of the duty and the alleged benefits.
Legally, publishing an avatar does not in itself constitute a violation of the “prison arrest” measure. To reach such a conclusion, it is necessary to know whether there is a specific communication restriction against Veliaj, how the message was produced and authorized, and through which channel he left detention.
But politically the paradox remains. Justice put Veliaj in a cell because it considered that outside of it, he still had the power to influence the process. Now Veliaj is trying to show that he can exercise power even without leaving it. It remains to be seen whether SPAK and the court will consider the avatar simply a toy of artificial intelligence, or a digital extension of the same mayor who decided to isolate him./Lapsi.al
