Binance, bursa më e madhe e kriptomonedhave në botë, thotë se hakerat kanë vjedhur rreth 6.3 miliardë dollarë në atë që duket të jetë grabitja më e madhe e kriptomonedhave e regjistruar ndonjëherë.
Kompania, e cila u bashkëthemelua nga miliarderi kanadez me origjinë kineze Changpeng Zhao, pezulloi depozitat dhe tërheqjet të enjten dhe tha se do të mbulonte të gjitha humbjet. Ai i tha “Al Jazeera” në një deklaratë se fondet e përdoruesve ishin “të sigurta”.
Dy firma amerikane të analizës së blockchain kanë pohuar se sulmi e ka origjinën në Korenë e Veriut. Por, si ndodhi kjo dhe çfarë do të thotë për tregun e kriptovalutave? Ja çfarë duhet të dini.
Çfarë ndodhi?
Firmat e analizës së blockchain-it TRM Labs dhe Chainalysis thonë se pjesa më e madhe e vjedhjes u zhvillua gjatë rreth 20 minutave, duke filluar vonë të enjten. “Një haker zhvendosi afërsisht 6.36 miliardë dollarë amerikanë nga portofolet Binance në 10 blockchain-e” raportoi TRM.
Kjo e tejkalon rekordin e mëparshëm prej 1.5 miliardë dollarësh, i cili u vodh nga bursa Bybit në shkurt 2025.
Binance tha se rreth 3 miliardë dollarë nga kjo shumë janë ngrirë, duke përfshirë më shumë se 2.3 miliardë dollarë nga emetuesit e stablecoineve Tether dhe Circle, sipas agjencisë së lajmeve Reuters.
Binance nuk ka deklaruar se çfarë ka ndodhur me 3.3 miliardë dollarët e mbetur. Ajo paralajmëroi në X se shifra prej 6.3 miliardë dollarësh “mund të vazhdojë të rritet” teksa kompania punon për të gjurmuar dhe ngrirë më shumë asete.
Kush e kreu grabitjen dhe si?
Koreja e Veriut.
Sipas firmave që gjurmojnë fondet. TRM tha se kishte vlerësuar me një "mundësi të lartë" se sulmi u krye nga TraderTraitor, një njësi hakerimi e Koresë së Veriut e lidhur me Grupin Lazarus.
Sipas Këshillit për Marrëdhënie me Jashtë (CFR), Grupi Lazarus “shënjestron dhe kompromenton subjektet kryesisht në Korenë e Jugut dhe interesat e Koresë së Jugut për spiunazh, përçarje dhe shkatërrim”.
Ajo gjithashtu kryen operacione kibernetike për përfitime financiare, duke përfshirë shënjestrimin e bursave të kriptomonedhave, thotë CFR.
Departamenti Amerikan i Thesarit vendosi sanksione ndaj Grupit Lazarus në vitin 2019, duke thënë se ai kontrollohej nga zyra kryesore e inteligjencës së Koresë së Veriut. Koreja e Veriut mohon rregullisht përfshirjen në sulme kibernetike.
Megjithatë, Chainalysis arriti në të njëjtin përfundim. FBI gjithashtu fajësoi të njëjtën njësi për hakimin e Bybit në vitin 2025. TRM tha se sulmuesit urdhëruan që portofolet e Binance të zbrazeshin në portofolet që ata kontrollonin, duke pasqyruar sulmin kibernetik të Bybit.
Megjithatë, Binance ka qenë më i kujdesshëm. “Hetimi ynë nuk ia ka atribuuar përgjegjësinë asnjë individi”, tha bashkë-CEO Richard Teng në X. Kompania fillimisht tha se grabitja mund të ketë filluar nga një laptop i hakuar që i përkiste njërit prej inxhinierëve të saj. Por të premten, ajo tha se hetimet e mëtejshme kishin zbuluar "pika të tjera të shkeljes".
Binance tha se nuk kishte gjetur prova që çelësi privat i ndonjë portofoli, fjalëkalimi dixhital që kontrollon një portofol kriptovalutash, të ishte zbuluar. Por Mark Karpeles, ish-kreu i bursës së falimentuar të Tokios, Mt Gox, i tha Reuters se sulmuesit ndoshta kishin aksesuar çelësat e të paktën dy portofoleve në Binance.
Cili ishte qëllimi i sulmit?
Paratë.
Teksa Koreja e Veriut mohon përfshirjen në vjedhjen e kriptomonedhave, ajo është bërë një burim shumë i nevojshëm i valutës së huaj për Phenianin, duke ndihmuar në mbështetjen e ekonomisë së saj dhe në financimin e programit të saj bërthamor, i cili është nën sanksionet e Kombeve të Bashkuara, thonë ekspertët.
Në dhjetor 2022, agjencia e spiunazhit e Koresë së Jugut vlerësoi se hakerat e Koresë së Veriut kishin vjedhur rreth 1.5 trilionë won (1.1 miliardë dollarë) në kriptovaluta dhe asete të tjera virtuale gjatë 5 viteve.
“Kur Koreja e Veriut vjedh në këtë shkallë, paratë financojnë përhapjen e armëve dhe aktivitete të tjera destabilizuese”, tha për Al Jazeera Ari Redbord, kreu global i politikave të TRM, duke shtuar, “Kjo e bën këtë një çështje sigurie globale, jo vetëm një vjedhje kriptovalutash”.
Çfarë do të thotë kjo për tregun e kriptovalutave?
Çmimet kanë rënë, megjithëse tregjet u stabilizuan pas tronditjes fillestare.
Bitcoin arriti në nivelin më të ulët 6-javor prej 76,368 dollarësh, ndërsa Ether ra më shumë se 3% në nivelin më të ulët 2-mujor prej 2,178 dollarësh.
Aksionet në bursën e kriptomonedhave Coinbase, e cila tha se nuk ishte prekur, ranë me 4.8%.
Hakimi vjen në një kohë kur kriptovalutat kishin qenë tashmë nën presion nga normat më të larta të interesit në SHBA dhe kërkesa më e dobët nga blerësit e fondeve të tregtuara në bursë, thanë analistët për Reuters.
Shuma e vjedhur është më shumë se gjashtë herë më e madhe se fondi emergjent prej 1 miliard dollarësh i Binance, Fondi i Aseteve të Sigurta për Përdoruesit, i krijuar në vitin 2018 dhe i mbajtur tërësisht në Bitcoin për të mbrojtur përdoruesit në rast të një shkeljeje të sigurisë. Teng tha se fondet e kompanisë do të mbulonin gjithashtu humbjet.
A është kriptovaluta një investim në thelb i pasigurt?
Hakimi ka ekspozuar një pikë të dobët: Bursat e mëdha dhe të centralizuara, të cilat mbajnë asetet e përdoruesve në emër të tyre.
“Çdo aset i mbajtur në një bursë të centralizuar është po aq i sigurt sa vetë bursa, dhe sa më të mëdha të jenë zotërimet e bursës, aq më i madh bëhet një objektiv”, tha për Al Jazeera Sean Foley, një ekspert në tregjet e kriptovalutave në Universitetin Macquarie në Sydney.
Sigurimi ofron mbrojtje të kufizuar, pasi shumica e policave të sigurimit kundër krimit dhe kibernetikës nuk mbulojnë kriptomonedha të vjedhura, dhe mbulimi specifik për kriptomonedhat mbetet një biznes i specializuar që ofrohet kryesisht nga sigurues të specializuar.
Vjedhjet janë të shpeshta. Hakerët vodhën 2.87 miliardë dollarë në kriptovaluta në gati 150 sulme në vitin 2025, sipas Raportit të Krimit ndaj Kriptovalutave të TRM për vitin 2026.
Vetë Binance është përballur me probleme ligjore. Themeluesi Changpeng Zhao u deklarua fajtor në vitin 2023 për një krim të lidhur me dështimin për të parandaluar pastrimin e parave në platformë. Presidenti i SHBA-së Donald Trump e fali atë në vitin 2025. Të premten, Binance tha se po koordinohej me zbatimin e ligjit dhe mbeti në rrugën e duhur për të rifilluar tërheqjet brenda 45 orëve. ©LAPSI.al
