Autorët e një raporti të ri të rëndësishëm, Lancet Countdown paralajmërojnë se ndryshimi i klimës duhet të shpallet një emergjencë globale shëndetësore, pasi ndikimet e tij intensifikohen më shpejt sesa veprimet për t’i adresuar ato.
Ata i bëjnë thirrje Organizatës Botërore të Shëndetësisë, OBSH dhe Kombeve të Bashkuara që ta shpallin zyrtarisht ndryshimin e klimës një emergjencë globale shëndetësore.
Ata argumentojnë se një përcaktim formal i gjendjes së emergjencës do ta zhvendoste veprimin global për klimën nga angazhime të ngadalta dhe vullnetare në një menaxhim të detyrueshëm dhe të koordinuar të emergjencave.
Kjo do të çonte në forcimin e mbikëqyrjes shëndetësore dhe sistemeve të paralajmërimit të hershëm, mobilizimin e shpejtë të burimeve, krijimin e mekanizmave të llogaridhënies ligjërisht të detyrueshëm dhe futjen e masave parandaluese të shëndetit publik. Një masë, konsiderojnë ata, do të pasqyronte shkallën e kërcënimit.
“Ndërsa popullatat rriten dhe plaken, më shumë njerëz janë në rrezik sot sesa një dekadë më parë, duke rritur më tej shkallën dhe urgjencën e detyrës së adaptimit”, shkruan autorët.
Raporti tregon se hyrja në fuqi e Marrëveshjes së Parisit, rreziqet dhe ndikimet shëndetësore të lidhura me klimën jo vetëm që janë rritur, por janë përshpejtuar edhe në fusha të shumta krahasuar me dekadën e kaluar.
Këto përfshijnë disa rreziqe shëndetësore që lidhen me nxehtësinë, thatësira dhe reshjet ekstreme. Ritmi më i shpejtë i këtyre ndryshimeve sugjeron që masat ekzistuese janë të pamjaftueshme për të mbrojtur shëndetin publik.
Masa të tjera të propozuara përfshijnë një ndalim të menjëhershëm global të eksplorimit dhe shfrytëzimit të lëndëve të reja djegëse fosile, heqjen e plotë të prodhimit të energjisë me qymyr deri në vitin 2035 dhe një zhvendosje drejt dietave kryesisht me bazë bimore.
Pavarësisht përpjekjeve për të trajtuar ndryshimet klimatike, emetimet e gazrave serrë vazhdojnë të arrijnë nivele rekord. Ndryshimi i klimës po ndikon gjithnjë e më shumë në shëndet dhe po kërcënon jetë në të gjithë botën, ndërsa dritarja e mundësisë për të shmangur një të ardhme potencialisht katastrofike po mbyllet me shpejtësi.
Raporti vëren se 11 vitet e fundit kanë qenë më të nxehtat e regjistruara ndonjëherë, ndërsa vdekjet vjetore të lidhura me nxehtësinë janë rritur me gati 36% gjatë dekadave të fundit.
Vetëm në vitin 2023, nxehtësia u lidh me një numër rekord prej 710,000 vdekjesh, me më shumë se 70% të këtyre vdekjeve që i atribuohen ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga njeriu.
Moti ekstrem dhe zjarret në pyje po kërcënojnë gjithnjë e më shumë shëndetin e njeriut, veçanërisht në mesin e popullatave të cenueshme dhe në rajonet me kapacitet të kufizuar për t’iu përgjigjur ndikimeve që lidhen me klimën.
Në këtë sfond, autorët thonë se nevojitet një ndryshim urgjent i qasjes “për të ndryshuar kursin dhe për të mbrojtur shëndetin dhe mbijetesën e brezave të tanishëm dhe të ardhshëm”.
