Bullgaria përgatitet të zhvillojë zgjedhjet presidenciale më 25 tetor, në një klimë të tensionuar politike dhe sigurie, ku lufta në Ukrainë dhe zhvillimet në Detin e Zi janë kthyer në çështje kryesore të debatit elektoral. Presidentja aktuale, Iliana Lotova, kryeson garën sipas sondazheve, ndërsa kundërshtari i saj kryesor është ish-kryeministri në detyrë, Andrei Gurov.
Sipas raportimeve nga mediat e huaja, në zgjedhje marrin pjesë gjithsej 27 kandidatë. Për të fituar që në raundin e parë, një kandidat duhet të sigurojë më shumë se 50% të votave, ndërsa pjesëmarrja duhet të kalojë 50% të votuesve. Nëse këto kushte nuk plotësohen, dy kandidatët më të votuar do të përballen në raundin e dytë, të planifikuar për 1 nëntor.
Sondazhet e fundit e rendisin Yotovën në vendin e parë me rreth 43% të mbështetjes, e ndjekur nga Gurov me 29%. Në vendin e tretë renditet Kostadin Kostadinov, drejtuesi i partisë nacionaliste pro-ruse “Rilindja”, me rreth 11%. Me pjesëmarrjen e parashikuar rreth 40%, gara pritet të vendoset në raundin e dytë, nëse këto shifra konfirmohen në ditën e votimit.
Yotova dhe Gurov përballen për orientimin e politikës së jashtme
Iliana Yotova mori detyrën në janar, pasi Rumen Radev dha dorëheqjen për t'u përfshirë në garën e parakohshme parlamentare. Kandidatura e saj mbështetet nga koalicioni i lidhur me Radevin dhe Partia Socialiste Bullgare.
Nga ana tjetër, Andrei Gurov, ekonomist që ka shërbyer si kryeministër i përkohshëm, mbështetet nga koalicioni opozitar pro-evropian “Vazhdimi i Ndryshimit-Bullgaria Demokratike”. Opozita synon të forcojë kontrollin institucional ndaj shumicës parlamentare dhe të ofrojë një alternativë në drejtimin e vendit.
Një nga temat më të rëndësishme të fushatës është lufta në Ukrainë dhe siguria në Detin e Zi, veçanërisht pas raportimeve për sulme me dronë ndaj anijeve tregtare pranë brigjeve bullgare. Yotova mbështet zgjidhjen diplomatike të konfliktit dhe kundërshton dërgimin e trupave bullgare në Ukrainë. Gurov, ndërkohë, kërkon një qëndrim më të qartë ndaj kërcënimeve ruse dhe masa konkrete për forcimin e sigurisë kombëtare. Këto qëndrime pasqyrojnë ndarjet që ekzistojnë në shoqërinë bullgare për marrëdhëniet me Rusinë dhe partnerët perëndimorë.
Votat e GERB mund të ndikojnë në rezultatin përfundimtar
Një faktor tjetër i rëndësishëm është qëndrimi i partisë së qendrës së djathtë GERB, të drejtuar nga Boyko Borisov, e cila nuk ka paraqitur kandidat të vetin dhe nuk ka shpallur mbështetje zyrtare për asnjërin prej kandidatëve kryesorë. Borisov ka deklaruar se nuk do të votojë për Yotovën, ndërsa ka shprehur rezerva edhe për Gurovin. Për këtë arsye, votat e mbështetësve të GERB mund të kenë ndikim të rëndësishëm në raundin e dytë.
Presidenti i Bullgarisë zgjidhet për një mandat pesëvjeçar. Edhe pse vendi funksionon si demokraci parlamentare, kreu i shtetit ka kompetenca të rëndësishme, përfshirë të drejtën e vetos ndaj ligjeve dhe një rol në përfaqësimin ndërkombëtar dhe çështjet e sigurisë. Rezultati i zgjedhjeve pritet të tregojë jo vetëm mbështetjen për kandidatët, por edhe drejtimin që votuesit dëshirojnë për politikën e jashtme dhe të sigurisë së Bullgarisë në një periudhë të ndjeshme për rajonin.
