Spanja po përballet me pasojat e një prej tragjedive më të rënda hekurudhore, ku të paktën 68 persona kanë humbur jetën dhe mbi 50 të tjerë janë plagosur pas përplasjes së dy trenave në Toledo. Ndërsa vijojnë hetimet për zbardhjen e plotë të rrethanave, dyshimet janë përqendruar te një defekt në sistemin e sigurisë dhe te vendimet e marra nga qendra e kontrollit të trafikut hekurudhor Adif, e cila lejoi një tren të vijonte udhëtimin, ndërsa një tjetër kishte mbetur i ndaluar në shina.
Ministri spanjoll i Transportit, Oscar Puente, e cilësoi si “të pashpjegueshëm” vendimin për të lejuar trenin Renfe të vazhdonte itinerarin normalisht, pavarësisht problemeve të regjistruara në sistemin e sigurisë dhe komunikimit.
Sipas të dhënave të paraqitura nga ministri, një makinist i një treni tjetër, i cili nuk ishte i përfshirë në aksident, kishte paralajmëruar qendrën e kontrollit se, pas defektit, trafiku nuk mund të vazhdonte në kushte normale. Megjithatë, treni Renfe që më vonë u përplas me trenin Iryo mori udhëzimin për të vijuar rrugën.
Aksidenti ndodhi mes zonave Los Yébenes dhe Urda, në Toledo, në linjën e shpejtësisë së lartë që lidh Madridin me Andaluzinë. Më shumë se 540 persona ndodheshin në bordin e dy trenave të përfshirë në ngjarje. Përplasja shkaktoi daljen nga shinat të disa vagonëve, disa prej të cilëve përfunduan në një argjinaturë.
Defekti në sistemin e sigurisë dhe paralajmërimi i makinistit
Sipas rindërtimit paraprak të ngjarjeve, rreth orës 08:30 të mëngjesit u regjistrua një defekt komunikimi në tre kompjuterë të rrjetit hekurudhor. Problemi nxori jashtë funksionit sistemin e kontrollit dhe sigurisë LZB në një segment prej rreth 63 kilometrash pranë stacionit Urda, në Toledo.
Defekti shkaktoi ndalimin automatik të trenave që qarkullonin në këtë pjesë të linjës. Sipas vlerësimeve fillestare, të cilat ende nuk janë konfirmuar përfundimisht, nga problemi u prekën gjashtë trena.
Në këto kushte, qendra e kontrollit Adif në stacionin Atocha mori përsipër menaxhimin manual të trafikut. Sipas procedurave të sigurisë, trenat duhej të lëviznin me shpejtësi vizuale, çka nënkupton që makinisti të përshtatë shpejtësinë në mënyrë që të mund të ndalet përpara çdo pengese, me kufirin e përmendur prej 40 kilometrash në orë.
Megjithatë, në orën 08:36, qendra e kontrollit i dha trenit Renfe urdhrin për të vazhduar itinerarin normalisht. Sipas ministrit Puente, në rrethanat e krijuara, treni nuk duhej të kishte vijuar lëvizjen në atë mënyrë.
“Ju paraqes faktet, të cilat janë të pakundërshtueshme”, deklaroi ministri, duke theksuar se hetimi duhet të përcaktojë se si u mor vendimi dhe kush mban përgjegjësi për të.
Renfe përshkoi 25 kilometra para përplasjes
Sipas të dhënave të bëra publike nga ministri spanjoll, treni Renfe përshkoi rreth 25 kilometra gjatë 17 minutave përpara përplasjes, e cila ndodhi në orën 08:53.
Shpejtësia me të cilën lëvizte treni në momentin e aksidentit nuk është përcaktuar ende. Puente sqaroi se në këtë segment të linjës trenat mund të arrijnë shpejtësi deri në 200 kilometra në orë.
Ndërkohë, treni Iryo kishte mbetur i ndaluar në shina, në hyrje të stacionit, ndërsa një semafor i kuq ndalonte rifillimin e lëvizjes. Sipas ministrit, si rregulloret në fuqi, ashtu edhe protokollet e Adif nuk lejonin vazhdimin normal të udhëtimit në kushtet e krijuara pas defektit.
Një tjetër element që po shqyrtohet është fakti se një makinist kishte paralajmëruar qendrën e kontrollit për nevojën e kufizimit të trafikut. Sipas Puentes, operatori e kishte pranuar gabimin dhe kishte korrigjuar udhëzimin e dhënë për trenin që kishte sinjalizuar problemin. Megjithatë, treni Renfe që u përplas me Iryon kishte marrë më herët urdhrin për të vijuar normalisht.
Ministri beson se kishte ende kohë për të korrigjuar vendimin përpara përplasjes, të cilin e cilësoi si të gabuar. Ai shtoi se mendon që edhe trenit Iryo mund t’i ishin dhënë udhëzime për të vazhduar udhëtimin, por pranoi se nuk ka ende informacion përfundimtar se përse ai mbeti i palëvizshëm.
Ministri për dorëheqjen: Prioritet janë viktimat dhe familjet e tyre
Oscar Puente u informua për aksidentin disa minuta përpara orës 09:00 dhe shkoi menjëherë në qendrën e kontrollit Adif në stacionin Atocha, ku mbërriti rreth orës 09:40. Që prej asaj kohe, ai ka zhvilluar takime të njëpasnjëshme me teknikët që po mbledhin të dhëna për të rindërtuar kronologjinë e ngjarjes.
I pyetur nëse do të japë dorëheqjen pas tragjedisë, ministri shmangu komentet për të ardhmen e tij politike, duke theksuar se përparësi në këtë moment është zbardhja e plotë e rrethanave dhe trajtimi i pasojave të katastrofës.
“Nuk është koha për të menduar për mua, por për viktimat dhe familjet e tyre”, u shpreh Puente.
“Jemi absolutisht të shkatërruar. Ngushëllimet e mia më të thella dhe ngushëllimet e sinqerta shkojnë për ta”, shtoi ai, duke shprehur dhimbjen për humbjen e jetëve.
Hetimi pritet të përcaktojë përgjegjësitë për vendimet e marra nga qendra e kontrollit, mënyrën se si u menaxhua defekti në sistemin e sigurisë dhe arsyet përse trafiku hekurudhor vijoi në kushte që, sipas ministrit, kërkonin masa të tjera mbrojtëse.
