Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar ka propozuar krijimin e një tregu të vetëm për mallrat me BE-në si gurthemelin e një përpjekjeje ambicioze për të riintegruar tregtinë britanike në Evropë, ka zbuluar gazeta The Guardian.
Gjatë vizitave të fundit në Bruksel, zyrtari më i lartë i Zyrës së Kabinetit për marrëdhëniet me BE-në, Michael Ellam, paraqiti idenë për të thelluar marrëdhënien ekonomike të Mbretërisë së Bashkuar me bllokun.
Por, në një shenjë të sfidës me të cilën përballet qeveria e Keir Starmer në sigurimin e rritjes ekonomike përmes një marrëdhënieje më të ngushtë me Evropën, burimet thanë se zyrtarët e BE-së e hodhën poshtë idenë dhe në vend të kësaj sugjeruan një bashkim doganor ose një shtrirje ekonomike përmes Zonës Ekonomike Evropiane.
Këto ide janë të pamundura sipas vijave të kuqe të Starmer. Ai tha se në vitin 2024, Mbretëria e Bashkuar nuk do të ribashkohej me BE-në, tregun e vetëm apo bashkimin doganor gjatë jetës së tij. EEA – një treg i vetëm me 30 vende kryesisht të BE-së – do të nënkuptonte gjithashtu pranimin e lëvizjes së lirë të njerëzve, një tjetër vijë e kuqe e Partisë Laburiste.
Megjithatë, burime qeveritare të Mbretërisë së Bashkuar mohuan se BE-ja kishte hedhur poshtë përfundimisht një treg të vetëm për mallrat dhe thanë se ishte midis një sërë opsionesh që po diskutoheshin përpara një samiti të planifikuar për 13 korrik.
Mbretëria e Bashkuar dhe BE-ja ende nuk kanë rënë dakord për një axhendë që shikon përpara dhe që do të lançohet në samit.
Të dyja palët shpresojnë të njoftojnë: një marrëveshje veterinare për të lehtësuar tregtinë e ushqimit, pijeve dhe produkteve shtazore; një marrëveshje që lidh skemat e tregtimit të emetimeve (ETS); dhe për të thyer bllokimin mbi një program lëvizshmërie të të rinjve – tre marrëveshje të premtuara në samitin e fundit BE-MB në vitin 2025.
Por përpjekjet e Partisë Laburiste për të thelluar marrëdhënien ekonomike po godasin të njëjtat pengesa që hasi Theresa May me planin e saj Chequers kur u përpoq të hartonte një “rregullore të përbashkët” për mallrat, pa lëvizje të lirë të njerëzve, gjatë negociatave të Brexit në vitin 2018.
Zyrtarët e BE-së duan të shmangin një marrëdhënie të ndërlikuar me Mbretërinë e Bashkuar që mund të jetë një model tërheqës për populistët anti-BE në 27 shtetet anëtare.
Për shembull, argumentohet se një marrëveshje e veçantë për Mbretërinë e Bashkuar mund ta inkurajojë një kandidat euroskeptik në zgjedhjet presidenciale të Francës në vitin 2027, që të argumentojë se Parisi duhet t’i kushtojë më pak vëmendje rregullave të tregut të vetëm.
Sugjerohet që vende të tjera mund të vënë në pikëpyetje kontributet e tyre në buxhetin e BE-së nëse Mbretëria e Bashkuar konsiderohet se po merr trajtim të veçantë.
Një diplomat i BE-së tha se qasja e BE-së bazohej në interesat e saj: “Nëse filloni të tërhiqeni nga ato parime – duke çuar në trajtimin më të mirë të një jo-anëtari sesa një anëtar aktual – sigurisht që do të shkaktonit një debat të brendshëm mbi bazat e bashkëpunimit të BE-së.”
Kryeministri dhe kancelari kanë thënë se janë të etur të shqyrtojnë harmonizimin për mallrat.
Burime qeveritare të Mbretërisë së Bashkuar thanë se BE-ja kishte qenë gjithmonë nervoze për vijat e saj të kuqe, por theksuan se Brukseli kishte hapur bisedime mbi aksesin në tregun e vetëm për ushqimin dhe produktet bujqësore, si dhe energjinë elektrike.
Qeveria po kërkon gjithashtu një bashkëpunim më të thellë në mbrojtje: kryeministri njoftoi më parë këtë muaj se do të donte që Mbretëria e Bashkuar të hynte në bisedime për t’u bashkuar me kredinë e BE-së prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën, duke u mundësuar firmave britanike të përfitojnë nga kontratat e mbrojtjes për Kievin.
