Kancelari gjerman Friedrich Merz, hapi Konferencën e Sigurisë në Mynih me një vlerësim të ashpër të situatës ndërkombëtare, duke deklaruar se, në kundërshtim me sloganin e konferencës së këtij viti, rendi botëror nuk është “nën kolaps”, por “nuk ekziston më”.
Në fjalën e tij hapëse, Merz argumentoi se ngjarjet e fundit shënojnë fundin e asaj që ai e quajti “pauza e gjatë e Evropës nga historia botërore”, duke vënë në dukje se kontinenti po rihyn në një epokë konfrontimi të ashpër gjeopolitik, balancash fuqie dhe konfliktesh.
Kancelari gjerman theksoi se kthimi i politikës së fuqive të mëdha është tani korniza kryesore për hartimin e politikave evropiane, me theks në parandalimin, rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes dhe konkurrencën gjeopolitike.
“Qëllimi ynë kryesor si evropianë dhe si gjermanë është ta pranojmë këtë realitet të ri sot”, tha ai. “Kjo nuk do të thotë që ne e pranojmë atë si fatin tonë të pashmangshëm.”
Vërejtjet e tij erdhën pas një samiti informal të udhëheqësve të Bashkimit Evropian, në një kohë kur qeveritë në të gjithë kontinentin po përpiqen të formulojnë një strategji koherente për të rritur konkurrueshmërinë dhe për të ringjallur sektorët industrialë.
Merz theksoi se Evropa po dështon në përkthimin e peshës së saj ekonomike në ndikim gjeopolitik. PBB-ja e Rusisë është rreth 2 trilionë euro, vuri në dukje ai, ndërsa ekonomia e Bashkimit Evropian është pothuajse dhjetë herë më e madhe.
“E megjithatë, Evropa nuk po vepron dhjetë herë më fort”, tha ai, duke e përshkruar hendekun si dobësinë kryesore strategjike të kontinentit.
‘Një përçarje e thellë’ me Shtetet e Bashkuara
Merz foli për një “përçarje të thellë” që është hapur midis Evropës dhe Shteteve të Bashkuara, duke treguar dallime në rritje në një nivel politik dhe tregtar.
“Luftërat kulturore të SHBA-së nuk janë tonat. Dhe ne nuk besojmë te tarifat dhe proteksionizmi, por te tregtia e lirë”, tha ai, në një nga përshkrimet më të drejtpërdrejta të tensioneve transatlantike të sotme.
Paralajmërim për Kinën dhe çështjen bërthamore
Kancelari paralajmëroi gjithashtu për ngritjen e Kinës, duke vlerësuar se “brenda pak vitesh” Pekini ka të ngjarë t’i kalojë Shtetet e Bashkuara në fuqi ushtarake. Siç tha ai, “pretendimi i SHBA-së për lidership është në prag të fundit, ndoshta tashmë i humbur”.
Në fjalimin e tij, Merz zbuloi se kishte diskutuar mundësinë e një mjeti parandalues bërthamor evropian me Presidentin Francez Emmanuel Macron.
“Diskutova një mjet parandalues bërthamor evropian me Emmanuel Macron”, tha ai, duke prekur një nga çështjet më të ndjeshme në arkitekturën e sigurisë evropiane.
Përmendja e tij lidhet me diskutimet se si Evropa mund të forcojë mbrojtjen e saj strategjike mes pasigurisë në lidhje me garancitë afatgjata të sigurisë nga Shtetet e Bashkuara. Franca ka arsenalin e vetëm bërthamor plotësisht të pavarur në Evropë.
Mesazh për Pekinin përpara vizitës
Deklaratat e Merz përcaktuan gjithashtu qëndrimin që ai pritet të mbajë gjatë vizitës së tij të parë në Kinë si kancelar më vonë këtë muaj. Pavarësisht pranimit të fuqisë në rritje të Pekinit, ai e bëri të qartë se realiteti i ri gjeopolitik nuk do ta çonte Berlinin “në përqafimin e Kinës”.
Ai vuri në dukje se Pekini përdor sistematikisht varësitë e vendeve të tjera në avantazhin e tij. Ai kujtoi se industria gjermane e automobilave ishte pothuajse në një ngërç vitin e kaluar kur Kina vendosi kufizime në eksportin e magneteve të rrallë të tokës, të cilët përdoren në komponentë kritikë në të gjithë zinxhirin e vlerës.
Kancelari pritet të ngrejë çështjen e kufizimeve të eksportit si një pikë kyçe ngërçi në bisedimet e tij me udhëheqjen kineze, duke kërkuar rregulla më të qarta dhe parashikueshmëri më të madhe në marrëdhëniet tregtare.
Në fjalimin e tij në Mynih, Friedrich Merz u përpoq të përshkruajë një strategji evropiane më realiste dhe më bindëse në një botë ku, siç argumentoi ai, rendi i vjetër ndërkombëtar tashmë ka kaluar.
