Rusia ka treguar hapësirë për mundësinë e pranimit të Ukrainës në Bashkimin Evropian si pjesë e një marrëveshjeje paqeje të mundshme për t’i dhënë fund luftës që ajo ka nisur kundër Ukrainës, thonë zyrtarët amerikanë, të cilët janë të përfshirë në negociata.
Procesi i paqes, për të cilin tashmë është arritur një konsensus për rreth 90% të kushteve, ka pasuar një seri bisedimesh intensive mes përfaqësuesve të presidentit amerikan Donald Trump – Steve Witkoff dhe Jared Kushner – dhe ekipit të Presidentit të Ukrainës Volodymyr Zelensky.
Zyrtarët amerikanë deklaruan se janë bërë përparime të mëdha në ngushtimin e dallimeve mbi çështje kyçe, si garancitë e sigurisë që Ukraina kërkon të sigurohen, të cilat ajo i konsideron të nevojshme për sigurinë e saj, si dhe kërkesën e Rusisë që Ukraina të lëshojë territore në rajonin e Donbasit lindor. Kjo çështje është një nga pikat më të kontestuara në negociata.
Kushner dhe Witkoff, të cilët udhëhoqën delegacionin amerikan, pritet të takohen për një darkë të hënën mbrëma me liderët e Ukrainës, Britanisë, Gjermanisë dhe Francës për të diskutuar më tej kushtet.
Presidenti Trump, i cili është informuar dy herë për bisedimet në Berlin, ka planifikuar të dialogojë në darkë nga Washingtoni.
Negociatat pritet të vazhdojnë këtë fundjavë, me mundësinë e një takimi në Miami ose në një tjetër qytet të SHBA-ve, sipas zyrtarëve amerikanë.
Shtetet e Bashkuara gjithashtu kanë rënë dakord të ofrojnë garanci sigurie për Ukrainën si pjesë të marrëveshjes, megjithatë këto garanci nuk do të jenë në tavolinë për gjithmonë, paralajmëruan zyrtarët.
Një lëshim i madh nga Moska?
Mundësia që Ukraina të hyjë në BE do të përbënte një lëshim të madh nga Moska, e cila ka shprehur më parë se nuk ka kundërshtuar ambiciet e Ukrainës për t’u bërë pjesë e BE-së, por ka mbetur e fortë kundër anëtarësimit të saj në NATO. Presidenti i Rusisë Vladimir Putin ka insistuar se zgjerimi i NATO-s në Ukrainë paraqet një kërcënim të madh për sigurinë e Rusisë, dhe kjo ka qenë një nga faktorët kryesorë që ka çuar Kremlinin të nisë pushtimin në Shkurt 2022.
Megjithatë, Ukraina vazhdon të refuzojë kërkesën e Rusisë për t’u tërhequr nga territori, veçanërisht në rajonin e Donetsk, të cilin forcat ruse e kanë pushtuar në masë. Zelensky ka shprehur gatishmërinë për të hequr dorë nga anëtarësimi i Ukrainës në NATO në këmbim të garancive të forta dhe ligjërisht të detyrueshme nga SHBA dhe aleatët e saj, megjithatë Ukraina preferon ende anëtarësimin në NATO si garancinë më të mirë për sigurinë e saj.
Negociatori kryesor i Ukrainës, Rustem Umerov, e cilësoi bisedimin si një “përparim të vërtetë” gjatë një sesioni 90 minutësh në Berlin, pas një seance pesë-orëshe që zhvillua të dielën.
Ky përparim është mirëpritur nga zyrtarët amerikanë si një hap pozitiv drejt sigurimit të paqes, megjithatë ende mbeten pengesa të rëndësishme në negociata.
Reagimet ndërkombëtare
Ndërkohë që bisedimet për paqen vazhdojnë, Presidenti i Francës Emmanuel Macron dhe Kancelari gjerman Friedrich Merz kanë vazhduar të theksojnë rëndësinë e garancive të sigurisë për Ukrainën, për të parandaluar çdo mundësi për shpërthimin e mëtejshëm të konfliktit. Macron ka konfirmuar se do të udhëtojë në Berlin më vonë gjatë ditës së hënës për diskutime shtesë.
Nga ana tjetër, zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, e ka paralajmëruar që të mos caktohen afate për një mundësi marrëveshjeje deri në Krishtlindje, duke thënë se çdo parashikim për përfundimin e negociatave ishte një “punë e kotë”.
Ndërkohë, në Mbretërinë e Bashkuar, shefja e MI6, Blaise Metreweli, u shpreh se Russia është duke eksportuar kaos nëpër botë, duke shkruar rregullat e konfliktit dhe krijuar sfida të reja të sigurisë në shumë vende.
