Mirë se vini në Parlamentin e ri Europian.
Një vit e gjysmë pas rritjes së ekstremit të djathtë në zgjedhjet e BE-së, partitë kryesore të Brukselit po pyesnin me ankth: A do të mundet qendra të mbajë?
Të enjten morën përgjigjen: Jo.
Në një votim historik, Partia Popullore Europiane (EPP) — grupimi më i madh politik në Evropë dhe baza politike e Ursula von der Leyen — braktisi aleatët e saj tradicionalë centristë dhe votoi së bashku me grupet e ekstremit të djathtë për të miratuar ndryshime që dobësojnë rregullat mjedisore.
Kjo thyen një precedent politik prej dekadash: shkatërron “kordonin sanitar”, paktin joformal mes qendrës (EPP, socialistëve, liberalëve dhe të gjelbërve) për të mbajtur ekstremët e djathtë jashtë vendimmarrjes.
Tani nis një epokë e re në Parlamentin Europian — një epokë ku pragmatizmi triumfon mbi parimet dhe EPP bashkëpunon me kë të duhet, për të kaluar çdo ligj.
Ekstremi i djathtë: fituesi i madh
Për grupimet e ekstremit të djathtë, ky moment është historik.
Jordan Bardella (Rassemblement National i Francës) deklaroi se kjo është “fitorja e interesit të përgjithshëm dhe e rritjes së pranisë sonë në Parlament”.
Negociatorët e tij folën madje për “ditë historike”, sepse sipas tyre është “thyer shumica e Ursula von der Leyen”.
Për qendrën, një tradhti
Për liberalët, socialistët dhe të gjelbërit, kjo është një goditje e rëndë ndaj besimit mes katër grupeve që kanë dominuar politikën europiane.
Terry Reintke (të Gjelbrit) e përshkroi votimin si:
“Një sinjal jashtëzakonisht të keq për Europën, për klimën dhe për luftën kundër punës së fëmijëve.”
Ekstremi i djathtë po forcohet në të gjithë kontinentin
Partitë e ekstremit të djathtë kryesojnë sondazhet në Francë, Britaninë e Madhe dhe deri në Gjermani, një vend ku për dekada ka ekzistuar një firewall politik kundër tyre.
Dikur pasive në Bruksel, këto parti pas zgjedhjeve të 2024 janë profesionalizuar dhe po përdorin rregullat e Parlamentit shumë më efektivisht. Po ndikojnë axhendën, procedurat dhe po ndërtojnë aleanca të heshtura me EPP në dosje specifike.
Qendra nuk ka më shumicë automatike
Në realitetin e ri të Parlamentit:
• Ligjet mund të kalojnë me shumicë të djathtë (me EPP + ekstremi i djathtë);
• Ose me një shumicë centriste (EPP + socialistë + liberalë).
EPP tani mund të zgjedhë partnerët sipas rastit — djathtas kur bëhet fjalë për çështjet mjedisore, majtas kur duhen miratuar politika më të mëdha europiane, si buxheti afatgjatë.
Ursula von der Leyen në rrezik
Sjellja e re e EPP e vë në pozitë të vështirë Presidenten e Komisionit.
Ajo është zgjedhur me votat e qendrës, por partia e saj po e afron gjithnjë e më shumë me të djathtën radikale.
Të majtët dhe liberalët e akuzojnë se po toleron këtë zhvendosje.
Valérie Hayer (Renew) paralajmëroi:
“Grupi juaj sot ka minuar stabilitetin politik të BE-së. Po destabilizoni mandatin tuaj.”
Në përfundim, Europa po hyn në një fazë të re: kordon sanitar i thyer, qendra e dobësuar dhe ekstremi i djathtë më i fortë se kurrë në vendimmarrje.
Përshtatur nga Politico, ©Lapsi.al
