Mali i Zi dhe Kroacia kanë zgjidhur pothuajse të gjitha dallimet e tyre më shumë se dy dekada pas luftës, me përjashtim të çështjes së një anijeje të vjetër më shumë se 85 vjeçare e ish-Marinës Mbretërore Jugosllave.
Anija madhështore me vela e quajtur “Jadran”, ose Adriatiku, është aktualisht pjesë e flotës detare malazeze e vendosur në portin e Tivatit. Kroacia kërkon kthimin e anijes së gjatë, të cilën Mali i Zi refuzon me forcë.
Mosmarrëveshja është aq serioze saqë Kroacia po kërcënon të bllokojë përpjekjet e Malit të Zi për t’u bashkuar me Bashkimin Evropian dhe po ringjall tensionet e vjetra.
Duke qenë pjesë e Jugosllavisë së bashku me Serbinë, trupat malazeze filluan një sulm kundër qytetit mesjetar kroat të Dubrovnikut në 1991, duke e mbajtur nën rrethim për muaj të tërë. Qyteti, vend i trashëgimisë së UNESCO-s, u bombardua nga toka dhe deti përpara se një thirrjeje ndërkombëtare për të ndaluar sulmin.
Para luftës midis dy fqinjëve të Detit Adriatik, anija e bardhë prej 60 metrash me tre shtylla u ankorua në portin kroat të Splitit përpara se të zhvendoset në Mal të Zi në vitin 1990 për riparime.
Kroacia thotë se porti i vetëm i anijes ka qenë gjithmonë në Split, prandaj duhet të kthehet pasi u mor “në mënyrë të paligjshme”.
Mali i Zi pohon se një marrëveshje midis palëve ndërluftuese pas shpërbërjes së përgjakshme të ish-Jugosllavisë në vitet 1990 vendoste që të gjitha pajisjet ushtarake që gjenden në territorin e një shteti, i takon atij shteti.
“‘Jadran’ u bë pjesë e historisë së këtij qyteti 85 vjet më parë dhe jam i bindur se do të na mbijetojë të gjithë dhe në 85 vitet e ardhshme do të vazhdojmë të mirëpresim gjeneratat e reja, marinarë të rinj dhe vizitorë të rinj”, tha ministri i Mbrojtjes i Malit të Zi, Predrag Boskovic.
Ai tha se qeveria e Malit të Zi në vitin 2013 siguroi fonde të konsiderueshme për renovimin e saj, duke treguar se nuk është gati ta dorëzojë atë në Kroaci.
